له‌ ٦ ئازاری ١٩٧٥ ڕێکه‌وتنێکی‌ شوم له نێوان حه‌مه‌ ڕه‌زا شای ئێران و سه‌دام حوسێنی دکتاتۆرله‌سه‌ر ده‌ستی هه‌واری بومدیان له‌ جه‌زا‌ئیر مۆرکرا، که‌ نسکۆیه‌کی گه‌وره‌ به‌سه‌ر کوردا هێنا.
ئه‌وێ ڕۆژێ وه‌ک زۆربه‌ی خه‌ڵکی قه‌ڵادزێ له‌دوای وێران بوونی شاره‌که‌ما‌ن به‌ هۆی بۆردومانی زانکۆی سلێمانی له‌ ٢٤ – ٤ – ١٩٧٤،  نزیکه‌ی ١٠ مانگ بوو، له‌ ئۆردگای سه‌راوی گه‌رم له‌ نزیک سه‌رپێڵی زه‌هاو به‌ هیوایه‌کی زۆری سه‌رکه‌وتنی شۆڕشی ئه‌یلول له‌ ژێر خێوه‌تگای شێر و خورشید‌ی ئێرانی ژیانمان به‌سه‌ر ده‌برد. ئه‌وێ ڕۆژێ قوتابی ٤ ئاماده‌یی بووم وه‌ک ده‌یان هاوڕێ‌ی دیکه‌م له‌ ژێر چادره‌کانی قوتابخانه‌ی ئۆردوگا زۆر به‌جۆش و خرۆشه‌وه‌ ده‌رسم ده‌خوێند . له‌گه‌ڵ چه‌ند هاوڕێ یه‌کم له‌ ژێر سه‌رپه‌رشتی مامۆستا جه‌لال جاف که‌ خه‌ڵکی خانه‌قین بوو یادیان به‌خێر پراوه‌مان ده‌کرد بۆ نواندنی ئۆپه‌رایه‌کی بێده‌نگ بۆ ئاهه‌نگی نه‌ورۆزی ئه‌و ساڵه. چه‌ند ڕۆژێک دوای ٦ ئازار له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی له‌ ڕادیۆکان ده‌نگۆی ڕێکه‌وتنه‌که‌ به‌رگوێ‌ی خه‌ڵک که‌وتبوون، ووتیان به‌ڕێز عه‌لی به‌هاری لێپرسراوی ئۆردوگاکه‌مان ڕۆیشتووه  له‌ ڕیگای مه‌رزی کێلێ له‌ نێوان سه‌رده‌شت – قه‌ڵادزێ خۆی ته‌سلیم به‌ عیراق بکاته‌وه. زۆربه‌ی خه‌ڵک زۆریان پێ شه‌رم بوو! چۆن؟! بۆچی؟! نابێ؟! درۆیه؟! کۆمه‌ڵێک پرسیار و وه‌ڵامی سه‌رسوڕ هێنه‌ر ده‌رونی خه‌ڵکه‌‌که‌ی هه‌ژاند. پاش ئه‌وه‌ی ڕادیۆی شۆڕش  ( ئێره‌ ده‌نگی کوردستانه) ڕاوه‌ستا زۆری خه‌ڵک ئومێدی هه‌ر مابوو. هێنده‌ی نه‌برد هه‌ندێک تاڵان چی که‌لوپه‌لی  فرۆشگاکان که‌ شۆڕش له‌ سنوره‌کان کردبوونیه‌وه هێنا بۆ ئۆردوگاکه‌ و هه‌ندێک قسه‌یان ده‌کرد، به‌ڵام که‌س نه ده‌چۆ ئه‌قڵی که شۆڕش تێک چووه ، زۆر سته‌م بوو قبووڵ کردنی.
چاوه‌روان بووین به‌رپرسێک به‌ڕه‌سمی ئاخاوتنێک بدات ئه‌و خه‌ڵکه‌ چی بکات باشه؟ به‌ڵام  که‌س خۆی لێ نه‌ده‌دا، یان نه‌ی ده‌توانی خه‌ڵکه‌که‌ بێ هیوا بکا. دوای ئه‌وه‌ی که لیژنه‌یه‌کی شۆڕش بۆ یارمه‌تی دانی پێشمه‌رگه و ماڵه‌کانیان سه‌ردانی ئۆردگاکه‌مانی کرد، له‌ نێوان درۆیه‌ و ڕاسته‌، خه‌ڵک گه‌یشته‌ قه‌ناعه‌ت به‌ڵێ ‌ڕاسته.  تاڵاوێکی زۆر کوشنده‌ بوو به‌ هیچ بۆ خه‌ڵکی قوت نه‌ده‌چوو به‌تایبه‌ت بۆ ئێمه‌ی خوێندکاری لاو که‌ ئه‌وکات له‌ یه‌کیه‌تی قوتابیانی کوردستان کارمان ده‌کرد. پاش قه‌ده‌رێک شه‌هید دکتۆر خالید وه ده‌رکه‌وت، وویستی واقیعه‌که‌ باس بکات و ووره‌ وه‌به‌ر خه‌ڵکه‌که بنێت و بڕیاری کۆبوونه‌وه‌که‌ی  به‌شێک له‌ سه‌رکرده‌ و کادیره‌ عه‌سکه‌ری و سیاسیه‌کان له ورمێ‌‌ بۆ درێژه‌دان به‌ شۆڕش باس بکات. زۆر چاک له‌ بێرمه‌ لاوه‌کان زۆر به‌سۆزه‌وه‌ گوێیان بۆ شل کردبوو که‌ ده‌ی ووت ( ده‌بێت به‌ زووترین کات ماڵ و منداڵه‌کان به‌رینه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی نه‌بنه‌ کۆیله‌ی ساواکی شا که‌ ئه‌و خیانه‌ته‌ گه‌وره‌یان له‌ میلله‌ته‌که‌مان کردوه‌. شۆڕشی میلله‌تێکی ژێرده‌سته‌یان بازرگانی پێکردووه به‌ چه‌ند جه‌زیره‌یه‌کی نه‌وتی توم کوبرا و تۆ سوغرا…هتد له‌ که‌نداوی عه‌ره‌ب.  ده‌بێ لاوه‌کان خۆیان ساز بکه‌ن ده‌ست وه‌ چیا بده‌ینه‌وه و نه‌هێڵێن خاڵه‌کانی ئه‌و ڕێکه‌وتنه‌ شومه سه‌ربگرێت، که‌ له‌ هه‌موویان ترسناکتر چۆڵکردن و وێران کردنی گونده‌کانه‌ به‌درێژای سنووری عیرا ق و ئێران به‌ قوڵایی ٣٠ کیلۆمه‌تر له‌ هه‌ر دوو دیوو وه‌ک پشتێندێکی ئه‌منی بۆ هه‌ر دوو ده‌وڵه‌ت).
 به‌ هه‌رحاڵ له دوای ئه‌و ڕۆژه‌ ڕه‌شه ئاواره‌یی و تاڵاوی زۆرمان چه‌شتن، که‌ ناکرێ له‌بیریان بکه‌ین. هه‌رچه‌ند تاڵبن پێویسته‌ هه‌ریه‌ک له‌به‌ر خۆیه‌وه چمکێکی وه‌‌ک  کورته‌ چیڕۆکێک بۆ منداڵ و لاوه‌کان لێ بگێڕێته‌وه. له‌ خوای گه‌وره‌ ده‌پاڕێینه‌وه ئه‌و ڕۆژانه‌ نه‌بینینه‌وه. به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی به‌ ده‌سه‌ڵات گه‌یشتوون لوت به‌رز نه‌بن، ئه‌وه‌نده‌ی هه‌یه به به‌ری ره‌نجی خوێنی هه‌موو خه‌ڵکی کوردستان بزانن و به‌ ئه‌ـانه‌ته‌وه به دادپه‌روه‌رانه به‌ڕێوه‌یبه‌رن. هێنده‌ی نه‌ماوه وه‌ک گه‌لان به‌سه‌ربه‌خۆیی بژین.
نه‌فره‌ت له‌ ٦ ئازاری پڕ ئازار
خالید ئه‌حمه‌د ئاسنگه‌ر
له‌نده‌ن، ٦ ئازاری ٢٠١٣

Tags: