people
به‌ناوی خوای به‌ خشنده‌ی میهره‌بان
وما كان الناس إلا أمة واحدة فاختلفوا ولولا كلمة سبقت من ربك لقضي بينهم فيما فيه يختلفون
سورة يونس – الآية 19
با لە تاراوگەوە خاڵە لێكدابڕاوەكان پێکه‌وه گرێدەینەوە
بۆ هه‌موو ئه‌و به‌ڕێزانه‌ی هه‌ستی مرۆڤایه‌تی یا سۆزی خوایان له‌دڵدایه
وێڕای سڵاو و ڕێزی بێ پایه‌ن
‎خاڵی جیاوازمان زۆرن بەڵام هونەری پێکه‌وه‌ژیان کاتێک دەست پێدەكات كە بە دەوڵەمەندی و زیندوویان هەژمار كەین و بە دوای خاڵی هاوبەش دا بگەڕێین بۆ به‌یه‌که‌وه‌ په‌یوه‌ست بوونی وێڕای جیاوازیەكان
‎بەداخەوە تا ئێستا لە نێو ئێمەدا زەقكردنەوەی خاڵە ناكۆكەكان ته‌نها بۆ خۆ لێک هه‌ڵاوێردن به‌کاربراوه بۆیه لێرە لەو پرسە خۆ ده‌بووێرین چونكا ئامانجمان ساخبوونه‌وه له‌سه‌ر وێکهەڵكردن نه‌ک زیاتر لێك دابڕان
‎ته‌رین بەهەر هۆكارێك بێت دەردێكی زۆر گرانە، ئەوەی ژیانی تاراوگەنشینی نەیدیبێ نازانێ چەندە بەسوێیە. سەرەڕای بەرتەسك كردنەوەی وێکهه‌لکردن بە شێوەیەكی گشتی بەهۆی جیاوازی بیر و بۆ چوون و ئینتمای حزبایەتی! به‌ڵام لە تاراوگە ڕۆژبەڕۆژ كەلێنی دابڕان لە ووڵات، بنەماڵە، ئازیزان و كۆمەڵگا گەورەتر دەبێت لەلایەكی تریش نامۆیی لە زمان، ئاو و هەوا، كلتور، ئایین و هەموو شتێك لە زیاد بوون دادەبن. بۆیە له‌چه‌ندین ساڵی سه‌ره‌تادا خۆ دۆزینەوە بەبێ هاوكاری دەوروبەر سانا نیه و لەهەموو شوێنێك و بۆ هەموو كەسێك وەك یەك نیە. لە كێسێكەوە بۆ كێسێكی تر جیاوازە
‎بەر لە زۆربوونی خەڵكی تاراوگەنشین و کاردانه‌وه‌ی جیاوازیەكانی ناوخۆ، هەندێك ناوەند و ڕێكخراوی ڕۆشنبیری و كلتووری لە هەندێك شوێنی وه‌ک (له‌نده‌ن، پاریس، واشنتۆن ….هتد)  كەم تا زۆر دەیان توانی ڕۆڵێك ببینن. هه‌ر چه‌نده ئێستا لەگەڵ زۆربوونی خەڵك زیادیان كردووە به‌ڵام زیاتر وەك نوێنەری حزبەكان نەك خەڵك ئاره‌زووی نواندنی چالاکیه‌کانن
‎ له هەر بوارێك دەستی بۆ به‌رین كەلێن زۆرن، دەتوانین بڵێین بە هەموانمان كەمین بۆ پێڕاگه‌یشتن پێیان. بۆیە پێویستی داوا له حزب و ڕێکخراوه سیاسیەكانی ناو ووڵات بکرێ هه‌ژموونی حزبایه‌تی لەسەر کۆمه‌ڵگا به‌گشتی، لانی كەم لە هەنگاوی یەكەم له‌سه‌ر خەڵکی دەرەوە كەم بكەنەوە. بوار بدەن وەك مرۆڤ، وەك هاووڵاتی وەیا هاوشاری ئه‌و ووڵات و شوێنه‌ی لێ‌ی ده‌ژین ژیان به‌سه‌ر به‌رن له‌ هه‌مان کاتدا لەگەڵ هاو (زمان و كلتوورەكانی) وێك هەڵكەن
ده‌توانین وه‌ک نموونه‌ ووڵاتی به‌ریتانیا ی هه‌ر ته‌نها شاری له‌نده‌ن وه‌ربگرین که‌ زیاتر له‌ ٣٦٠ جۆری جیاواز له‌ کلتور، ئایین، ئاییدۆلۆجیا، نه‌ژاد، ڕه‌گه‌ز، ڕه‌نگ…هتد تێدا ده‌ژێ. هه‌ر یه‌ک له‌وان پۆلێن بوون له چه‌ندین ناوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی، پیشه‌یی، هونه‌ری، وه‌رزشی، هیوایه‌ت، ئایین، زمان، مێژوو، کلتوور ….. هتد ده‌توانم بڵێم ته‌نها کورد وه‌ک چۆن ده‌وڵه‌تی نیه، وه‌ک چۆن تا ئێستا وه‌ک (نه‌یشن) ناوی نیه له‌و بواره‌ش  وه‌ک نه‌بوو وایه! چونکا تا ئێستا:
١ – مردووه‌کانمان، تورک، فارس، پاکستانی، عه‌ره‌ب، ده‌یان شۆن و ده‌یان نێرنه‌وه‌ یا ده‌یان نێژن
٢- شاییه‌کانمان پچر پچر هه‌ر له‌ هۆل، ئوتێل و رستۆرانی گه‌لانی تر به‌ڕێوه‌ ده‌چێ
٣- کچ و کوڕه‌ ده‌رچوه‌کانمان ناوه‌ندێکی روحیان نیه‌ پێکیانه‌وه‌ گرێدا، یا پێکیان ئاشنا بکات وه‌یا به‌دڵی دایک و بابیان شو بدۆزنه‌وه‌ یا ژیانی هاوسه‌ری پێکه‌وه‌ بنێن
٤- هه‌ر گه‌ل و نه‌ته‌وه‌یه‌ک ئه‌گه‌ر ئایینیشی نه‌بێت، شتێکی بۆخۆ پێکه‌وه‌ گرێدان و ئارامکردنه‌وه‌ی ده‌روونیان دروست کردووه‌ که‌لانی که‌م هه‌فته‌ی جارێک وه‌ی له‌ کاتی پێویستدا یه‌کتری تێدا ده‌دۆزنه‌وه. به‌ داخه‌وه، کورد پێ‌ی عه‌یبه‌ له‌ مه‌عبه‌د یا مزگه‌وتی تایبه‌ت به‌خۆی نزیک بێته‌وه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ سوود و زیانه‌کانی بزانێت!!
٥- خۆشه‌ویستی، هه‌ست و سۆز بۆیه‌کتر ده‌ربڕین ته‌نها له‌ کاتی مه‌جلسی فاتحا خوێندنه‌کاندایه‌ که‌ ئه‌ویش وه‌ک عاده‌ت هه‌ندێک که‌س به‌ڕێوه‌ی ده‌به‌ن
٦- مزگه‌وتێک به‌ناوی سه‌لاح دین هه‌یه‌، زۆربه‌ی نوێژ خوێنه‌کانی کوردن به‌ڵام هیچ مۆرکی کوردایه‌تی پێوه‌ دیار نیه
٧- ناوه‌ندێکی ڕۆشنبیری هه‌یه، که‌ جێگا ده‌ستی دیاره بوه له‌ قه‌دیم ئه‌ویش ئێستا به‌هۆی ململانێ فه‌له‌ج بووه و مۆرکی تاکه‌ حزبێکی به‌سه‌ردا دابڕاوه
٨- چه‌ندین خوێندنگای زمانی کوردی هه‌ن ئه‌وانیش به‌سه‌ر پارچه‌کان یا حزبه‌کان دابه‌ش بوون، هیچ وه‌به‌ر کورد نه‌که‌وتووه‌ وه‌ک نه‌ته‌وه
زۆر خاڵی تر هه‌ن که‌ بیان خه‌ینه‌ ڕوو وه‌یا ده‌توانین له‌ دواییدا گفتوگۆیان له‌سه‌ر بکه‌ین به‌‌ڵام له‌ ئێستا چی گرنگه‌ وه‌ک یه‌که‌م هه‌نگاو بیهاوێژین
یه‌که‌م: پارت و ڕێکخراوه‌ سیاسیه‌کان له‌ هه‌ر پارچه‌یه‌ک کۆکبن له‌سه‌ر یه‌ک خستنی هێڵی نه‌ته‌وه‌ی له‌ کاروچالاکی کۆمه‌ڵگای شارستانی
دووه‌م: ئه‌گه‌ر لایان ئه‌سته‌م بێت که له‌ هه‌ر چوار پارچه‌ به‌یه‌که‌وه، سه‌ره‌تا له‌ هه‌ر پارچه‌یه‌ک یه‌کیه‌تیه‌کی نه‌ته‌وه‌یی ڕابگه‌یه‌نین
سێهه‌م: کۆکبوون له‌سه‌ر کاری هه‌ره‌وه‌زی هاوبه‌ش له‌ تاراوگه، بۆ ئه‌مه‌ش ده‌کرێت بۆرد یا پلاتفۆڕم هه‌ر ناوێکی تری لێبندرێ بۆ کۆکردنه‌وه‌ی چالاکوانان
هیوادارام ئه‌و پرسه‌ به‌هێند وه‌ربگرن و به‌هه‌موولایه‌ک بتوانین ده‌وڵه‌مه‌ندتری بکه‌ین به‌ ئامانجی یه‌کخستنه‌وه‌ی تاکه‌ لێکدابڕاوه‌کانی تاراوگه‌نشین
هه‌ر شاد و شکۆمه‌ندبن
براتان
خالید ئاسنگه‌ر
له‌نده‌ن، ٢٩ی ئازاری ٢٠١٨

 

Tags: