Untitled

جاڕنامه‌ی جیهانی مافی مرۆڤ له‌ ١٠ی دیسێمبه‌ری ساڵی ١٩٤٨ له‌ کۆبوونه‌وه‌ی گشتی رێکخراوی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کاندا په‌سند کرا. پاش به‌ په‌سند کردنی ئه‌م جاڕنامه‌یه،‌ رێکخراوی نه‌ته‌وه ‌یه‌کگرتووه‌کان داوای له‌ ئه‌ندامانی کرد که‌ به‌ شێوه‌ی گشتی بڵاو‌ی بکه‌نه‌وه‌ ، هه‌تا له‌ قوتابخانه‌ و ناوه‌نده‌کانی فێرکردن و ڕاهێنان بخوێندرێ و  بڵاو کرێته‌وه

ناوه‌ڕۆکی جاڕنامه‌ی جیهانی مافی مرۆڤی

مادده‌ی‌ ١
هه‌موو مرۆڤه‌کان به‌ ئازادی‌ له‌ دایك بوون ‌و له‌  شکۆ و مافه‌كانیان یه‌کسانن . هه‌موویان ژیری ‌و هۆشیان پێ به‌خشراوه ‌و پێویسته به‌ گیانی‌  برایانه‌ به‌رامبه‌ر یه‌کتر ڕه‌فتار بکه‌ن

 

Article 1:

All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood.

مادده‌ی‌ ٢
هه‌موو که‌سێک خاوه‌نداری هه‌یه له ئه‌و ماف و ئازادیانه ‌ که‌ له‌ م جاڕ نامه‌دا داڕێژراوه  به‌بێ‌ جیاوازی له‌ هه‌ر جۆره، وه‌کو  نه‌ژاد، ڕه‌نگ، ڕه‌گه‌ز، زمان، ئایین، بیر و ڕای سیاسی یان ڕای جیاواز‌ی تر، نه‌ته‌وه‌ یان ره‌چه‌ڵه‌كی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌، سه‌روه‌ت و خانوبه‌ره،  له‌ دایك بوون یا هه‌ر بارودۆخێكی‌ تر‌. سه‌ره‌ ڕای ئه‌وانه‌ش نابێ‌ هیچ جیاکه‌ره‌وه‌یه‌ک هه‌بێ له‌سه‌ر بنه‌مای‌ باری‌ سیاسی‌، ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری‌ یا بار و زروفی نێونه‌ته‌وه‌یی‌ ووڵاتێك یا هه‌رێمێک كه‌ ‌ که‌سێکی به‌شێکه‌ لێ‌ی. جا چ سه‌ربه‌خۆ بێ‌، بڕوا پێکراوبێت،  خۆبه‌ڕێوه‌به‌ر نه‌بێت یان له‌ ژێر هه‌رجۆره چوارچێوه‌یه‌کی دیاری کراوی سالاری تر دا بێت

 

Article 2:

Everyone is entitled to all the rights and freedoms set forth in this declaration without distinction of any kind, such as race, colour, sex, language, religion, political or other opinion, national or social organ, property, birth or other status. Furthermore, no distinction shall be made on the basis of the political, jurisdictional or international status of the country or territory to which a person belongs, whether it be independent, trust, non-self-governing or under any other limitation of sovereignty.

 

مادده‌ی‌ ٣
هه‌موو که‌سێک مافی‌ ژیان، ئازادی  ‌‌و پاراستنی شه‌خسی هه‌یه

 

Article 3:

Everyone has the right to life, liberty and security of person.

مادده‌ی‌ ٤
هیچ که‌س نابێ‌ به‌ كۆیله یان به نیه‌تی کۆیلایه‌تی بهێڵدرێته‌وه؛ کویلایه‌تی و بازرگانی کردن به كۆیله له‌ هه‌موو شێوه‌کانی یاساغه

 

Article 4:

No one shall be held in slavery or servitude; slavery and the slave trade shall be prohibited in all their forms.

مادده‌ی‌ ٥
‌‌ هیچ که‌س نابێ بخرێته‌ ژێر ئه‌شکه‌نجه یا مامه‌ڵه‌ یاسزادانێکی، توند و تیژی، نا مرۆڤانه یان به‌‌که‌م به‌ها مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ بکرێت یا سزادرێت

Article 5:

No one shall be subjected to torture or to cruel, inhuman or degrading treatment or punishment.

مادده‌ی‌ ٦
هه‌ موو که‌سێک مافی هه‌یه له‌ هه‌ر کوێ یه‌ک بێت  دان به‌ که‌سایه‌تی بندرێ له‌ به‌ر ده‌م یاسا

 

Article 6:

Everyone has the right to recognition everywhere as a person before the law.

مادده‌ی‌ ٧
هه‌موان له‌ به‌ر ده‌م یاسادا  یه‌كسانن ‌و مافییان هه‌یه‌ به‌بێ‌ هیچ جیاوازیه‌ک وه‌ک یه‌ک به یاسا بپارێزرێن. هه‌موان مافدارن وه‌ك یه‌ک بپارێزرێن له‌ دژی هه‌ر  جیاوازی پێکردنێک یا هه‌ر جۆره هاندانێک بۆ جیاوازی پێکردن ، که‌ پێشێلکاری ئه‌و جاڕنامه‌یه

 

 

Article 7:

All are equal before the law and are entitled without any discrimination to equal protection of the law. All are entitled to equal protection against any discrimination in violation of the Declaration and against any incitement to such discrimination.

مادده‌ی‌ ٨

هه‌موو که‌سێک مافی هه‌یه له‌ دادگا نیشتیمانیه لێهاتووه‌کان چاره‌سه‌ری بۆ بکرێ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و ڕه‌فتار‌انه‌ی که‌ پێشێلکاری مافه‌ بنه‌ره‌تی‌یه‌كانی ده‌کات که‌ پێیدراون به‌ ده‌ستوور یا یاسا

Article 8:

Everyone has the right to an effective remedy by the competent national tribunals for acts violating the fundamental rights granted him by the constitution or by law.

ماددەی ٩

هیچ که‌س نابی بخرێته‌ ژێرباری گیران، هێشتنه‌وه له‌ زیندان یان ده‌ربه‌ده‌ر کردن به‌بێ هۆ

 

Article 9:

No one shall be subjected to arbitrary arrest, detention or exile.

 

مادده‌ی‌ ١٠
هه‌موو که‌سێک مافی‌ ئه‌وه‌ی‌ هه‌یه‌ به‌و په‌ڕی‌ یه‌کسانی به‌ دادوه‌رانه ‌و ئاشكرا له‌ دادگایه‌كی‌ سه‌ربه‌خۆ و بێ‌لایه‌ن، گوێ‌ی لێبگیرێ بۆ بڕیاردان له‌سه‌ر ماف ‌و ئه‌رکه‌کانی یان هه‌ر تاوانێك كه‌ پێی‌ تاوانبار كراوه‌

 

Article 10:

Everyone is entitled in full equality to a fair and public hearing by an independent and impartial tribunal, in the determination of his rights and obligations and of any criminal charge against him.

مادده‌ی‌ ١١
١- هه‌موو که‌سێک که‌ تاوانبار كرابێ‌ به‌ تاوانێکی سزاده‌ر مافی هه‌یه‌ وه‌ک بێ تاوانێک دابندرێ هه‌تا ئه‌و كاته‌ی‌ له‌ دادگایه‌كی‌ ئاشكرادا تاوانبار بوونی‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ یاسایی‌ ده‌سه‌لمێندرێ، به‌مه‌رجێک  هه‌موو ده‌سته‌به‌رێكی‌ پێویست بۆ داكۆكی‌ له‌ خۆ كردنی‌ بۆ دابین كراوبێ
٢- هیچ كه‌سێك سه‌باره‌ت به‌ ئه‌نجام دانی‌ یا ئه‌نجام نه‌دانی‌ تاوانێکی سزاده‌ر كه‌ به‌ تاوان دانه‌‌نرابێ ‌له‌ كاتی‌ ڕوودانی کرده‌وه‌که به‌ پێ‌ی یاسای نه‌ته‌وه‌یی‌ یا نێو نه‌ته‌وه‌یی‌، به‌ تاوانبار هه‌ژمار ناکرێ. هه‌روه‌ها هیچ كه‌سێك نابێ‌ به‌ سزایه‌كی‌ توندتر له‌و سزایه‌ی‌ كه‌ له‌ كاتی‌ ئه‌نجامدانی‌ تاوانه‌كه‌دا بۆ ئه‌و تاوانه‌ دیاری‌ كراوه‌، سزا بدرێ

 

 

Article 11:

1. Everyone charged with a penal offense has the right to be presumed innocent until proved guilty according to law in a public trial at which he has had all the guarantees necessary for his defines.
2. No one shall be held guilty of any penal offense on account of any act or omission which did not constitute a penal offense, under national or international law, at the time it was committed. Nor shall a heavier penalty be imposed than the one that was applicable at the time the penal offense was committed.

مادده‌ی‌ ١٢
هیچ که‌سێک نابێ به‌بێ هۆ بخرێته‌ ژێر ده‌ست تێوه‌ردان له‌ ژیانی‌ تایبه‌تی‌، كار‌و باری‌ بنه‌ماڵه‌یی‌، ماڵ یان ئاڵوگۆڕی په‌یوه‌ندیه‌کانی‌، یان په‌لاماری ‌نامووس ‌و ناوبانگی‌ بدرێ‌. هه‌موو که‌سێک مافی هه‌یه كه‌ به یاسا له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و جۆره‌ ده‌ست تێوه‌ردان ‌و هێرشانه‌دا بپارێزێ

Article 12:

No one shall be subjected to arbitrary interference with his privacy, family, home or correspondence, nor to attacks upon his honour and reputation. Everyone has the right to the protection of the law against such interference or attacks.

مادده‌ی‌ ١٣
١- هه‌موو که‌سێک مافی‌ هه‌یه‌ به ئازادی‌ هاتوچۆ بكا‌ و نیشته‌جێبێ له‌ ناو سنوری هه‌ر ده‌وڵه‌تێک‌
٢- هه‌موو که‌سێک مافی‌ هه‌یه‌ هه‌ر ووڵاتێك به‌ ووڵاته‌كه‌ی‌ خۆشی‌ یه‌وه‌ به‌جێ‌ بێڵێ‌ یا بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ووڵاتی‌ خۆی

 

Article 13:

1. Everyone has the right to freedom of movement and residence within the borders of each state.
2. Everyone has the right to leave any country, including his own, and to return to his country.

مادده‌ی‌ ١٤
١- هه‌موو که‌سێک مافی هه‌یه به‌ شوێن په‌ناگادا بگه‌ڕێ ‌‌و سوود له‌ په‌نابه‌ری ووڵاتێکی تر وه‌رگرێ له‌ به‌رامبه‌ر‌  چه‌وساندنه‌وه دا
٢-  ئه‌و مافه‌ نابێ به‌ کاربهێندرێ له‌ کێسی به‌دواداگه‌راوان که به‌ڕاستی هه‌ستاون به تاوانی‌ نا سیاسی ‌‌یان ڕه‌فتاری دژ له‌گه‌ڵ‌ ئامانج‌ و بنه‌ماکانی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان

Article 14:

1. Everyone has the right to seek and to enjoy in other countries asylum from persecution.
2. This right may not be invoked in the case of prosecutions genuinely arising from non-political crimes or from acts contrary to the purposes and principles of the United Nations.

مادده‌ی‌ ١٥
١- هه‌موو که‌سێک مافی‌ هاووڵاتی بوونی هه‌یه
٢- هیچ كه‌سێک نابێ‌ به‌بێ هۆ له‌ مافی‌ هاووڵاتی بوونی خۆی ‌یا له‌ مافی‌ گۆڕینی‌ ‌هاوڵاتی ‌بێ ‌به‌ش بكرێ

Article 15:

1. Everyone has the right to a nationality.
2. No one shall be arbitrarily deprived of his nationality nor denied the right to change his nationality.

مادده‌ی‌ ١٦
١-  پیاوان و ژنانی پێگه‌یشتوو، به‌بێ هیچ سنوور بۆ دانێک به‌ هۆی نه‌ژاد، نه‌ته‌وه‌ یا ئایینه‌وه، مافی ماره‌ بڕین و پیکه‌وه‌نانی خێزانیان هه‌یه‌ . هه‌مان مافیان پێدراوه بۆ ماره‌ بڕین، له‌ماوه‌ی هاوسه‌رگیریدا یان له‌ کاتی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی
٢- ماره‌ بڕین ده‌بێ‌ به‌  ڕه‌زامه‌ندیی‌ ئازادانه‌ و ته‌واو ی‌ ئه‌و ژن و پیاوه‌‌ی که ماره‌یان ده‌بڕ درێ
٣- بنه‌ماڵه‌ كۆڵه‌كه‌ی‌ سروشتی‌‌ و بنه‌ره‌تیی‌ یه‌کینه‌کانی كۆمه‌ڵگا‌یه‌‌ و ده‌بێ‌ له‌ لایه‌ن كۆمه‌ڵگه‌‌ و ده‌وڵه‌ته‌وه‌ پارێزگاری‌ لێ‌ بكرێ

 

Article 16:

1. Men and women of full age, without any limitation due to race, nationality or religion, have the right to marry and to found a family. They are entitled to equal rights as to marriage, during marriage and at its dissolution.

2. Marriage shall be entered into only with the free and full consent of the intending spouses.

3. The family is the natural and fundamental group unit of society and is entitled to protection by society and the State.

مادده‌ی‌ ١٧
١- هه‌موو که‌سێک مافی خاوه‌نداری (موڵک و ماڵ) هه‌یه‌ به‌ ته‌نێ‌ یا به‌ هاوبه‌شی‌
٢- هیچ كه‌سێك نابێ‌ به‌‌بێ هۆ له‌ خاوه‌نداری (موڵک و ماڵ)‌ بێ‌به‌ش بكرێ

Article 17:

1. Everyone has the right to own property alone as well as in association with others.
2. No one shall be arbitrarily deprived of his property.

مادده‌ی‌ ١٨
هه‌موو که‌سێک مافی‌ هه‌یه له ئازادی ‌بیر کردنه‌وه، هۆش ‌و ئایین‌‌. ئه‌م مافه‌ ئازادیی‌ گۆڕینی‌ ئایین یا بیرو باوه‌ڕ له‌خۆده‌گرێت، وه‌ ئازاده چ به‌ته‌نیا یان به‌ کۆمه‌ڵ، ‌ تایبه‌تی به خۆی یان به‌ کراوه‌یی بۆ گشت، بۆ به‌رپا کردنی ئایینه‌که‌ی یان بیرو باوه‌ره‌که‌ی به‌ فێرکردن، پیاده‌کردن، په‌رستن و ڕێز لێنان

 

Article 18:

Everyone has the right to freedom of thought, conscience and religion; this right includes freedom to change his religion or belief, and freedom, either alone or in community with others and in public or private, to manifest his religion or belief in teaching, practice, worship and observance.

مادده‌ی‌ ١٩
هه‌موو که‌سێک مافی‌ ئازادیی‌ بیروڕا ‌و ده‌ربڕینی‌ هه‌یه: ‌‌ئه‌و مافه‌ ئازادی هه‌ڵگرتنی بیروڕاکان به‌بێ هیچ ڕێگری و ده‌ست تێوه‌ردانێک به خۆ گرتنی به‌دوا دا گه‌ڕان ، پێگه‌یشتن و گه‌یاندنی زانیاری و بیر به‌ هه‌ر ڕێگایه‌ک به بێ سنوور

 

 

Article 19:

Everyone has the right to freedom of opinion and expression: this right includes freedom to hold opinions without interference and to seek, receive and impart information and ideas through any media and regardless of frontiers.

مادده‌ی‌ ٢٠
١-  هه‌موو که‌سێک مافی‌ هه‌یه‌ به ئازادی به‌شێک بێت له‌ کۆڕ و پێکهاتووه ئاشتی خوازه‌کان
٢-  هیچ که‌سێک نابێ‌ به‌ زۆر هاوبه‌شی له‌ پێکهاته‌یه‌ک پێبکرێت

 

Article 20:

1. Everyone has the right to freedom of peaceful assembly and association.
2. No one may be compelled to belong to an association.

مادده‌ی‌ ٢١
١- هه‌موو که‌سێک مافی‌ هه‌یه‌ به‌شداری له‌ به‌ڕێوه‌بردنی ووڵاته‌که‌ی بکات، راسته‌وخۆ یا له‌ رێگای‌ نوێنه‌ره‌کانی که‌ به‌ ئازادانه هه‌ڵبژێردراون
٢- هه‌موو که‌سێک مافی هه‌یه‌ وه‌ک یه‌ک بۆ سوود وه‌رگرتن له‌ خزمه‌تگوزاریه‌کانی ووڵات

٣- وویستی خه‌ڵك، بناغه‌ی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ حکومه‌ته؛ ئه‌و وویسته به‌رپا ده‌بێت له‌ هه‌ڵبژاردنێکی‌ خوله‌یی و ڕاسته‌قینه. هه‌ڵبژاردنه‌که‌ ده‌بێ‌ گشتی‌ بێ‌،  ماف بۆ ده‌نگدان یه‌کسان بێت و  ده‌بێ به‌ ده‌نگی‌ نهێنی ‌یا به‌ شێوه‌یه‌كی‌ وا به‌ڕێوه‌ بچێ‌ كه‌ ئازادیی‌ ده‌نگدانی تێدا ده‌سته‌به‌ر بکرێت

 

 

Article 21:

1. Everyone has the right to take part in the government of his country, directly or through freely chosen representatives.
2. Everyone has the right of equal access to public service in his country.
3. The will of the people shall be the basis of the authority of government; this will shall be expressed in periodic and genuine elections which shall be by universal and equal suffrage and shall be held by secret vote or by equivalent free voting procedures.

مادده‌ی ٢٢
هه‌موو که‌سێک، وه‌ك ئه‌ندامێكی‌ كۆمه‌ڵ‌، مافی‌ بیمه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی‌ هه‌یه‌ و ڕێگای به‌دیهێنانی پێدراوه له‌ ڕێگای کۆششی نیشتیمانی و هاوکاری نێو ده‌وڵه‌تی به‌ وه‌به‌رچاوگرتنی پێکهاته‌‌ی هه‌ر ده‌وڵه‌تێک و داهاته‌کانی، له مافه‌ ئابووری، کۆمه‌ڵایه‌تی و کلتوریه‌کان که‌ بنچینه‌ن بۆ شکۆ و پێگه‌یشتنی ئازادانه‌ی که‌سایه‌تیی

 

Article 22:

Everyone, as a member of society, has the right to social security and is entitled to realization, through national effort and international co-operation and in accordance with the organization and resources of each State, of the economic, social and cultural rights indispensable for his dignity and the free development of his personality.

مادده‌ی‌ ٢٣
١- هه‌موو که‌سێک مافی‌ هه‌یه بۆ كارکردن ، بۆ به‌ ئازادی‌ هه‌ڵ‌ بژاردنی کاره‌که‌ی‌، بۆ هه‌لومه‌رجی دادوه‌ر و گونجاو بۆ کار وه پاراستن له‌ بێکاری
٢- هه‌موو که‌سێک، به‌بێ‌ هیچ  جوداخوازی، مافی هه‌مان کرێ‌ی بۆ هه‌مان کارهه‌یه

‌٣- هه‌موو که‌سێک که‌ کار ده‌کات مافی هه‌ژمارکردنی دادوه‌رانه‌ و گونجاوی بۆ خۆی و خێزانه‌که‌ی هه‌یه بۆ  دڵنیا کرنی ژیانکردنیکی شایسته‌ی شکۆی مرۆڤ. وه ته‌واوکاری بۆ ده‌کرێت، ئه‌گه‌ر پێویستی کرد، شێوازه‌کانی تری دڵنیایی کۆمه‌ڵایه‌تی بچێته‌ سه‌ر

‌٤- هه‌موو که‌سێک مافی هه‌یه بۆ پێکهێنان یان بۆ چوونه‌ ناو سه‌ندیکا بۆ پارێزگاری کردن له‌ به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی

Article 23:

1. Everyone has the right to work, to free choice of employment, to just and favourable conditions of work and to protection against unemployment.
2. Everyone, without any discrimination, has the right to equal pay for equal work.
3. Everyone who works has the right to just and favourable remuneration ensuring for himself and his family an existence worthy of human dignity, and supplemented, if necessary, by other means of social protection.
4. Everyone has the right to form and to join trade unions for the protection of his interests.

مادده‌ی‌ ٢٤
هه‌موو که‌سێک مافی‌ پشوودان و گه‌شت و گوزاری هه‌یه، به‌ له‌ خۆگرتنی گونجاو له دیاریکردنی کاته‌کانی كار و پشووه‌ خوله‌یه‌کان به‌ موچه‌‌وه

 

Article 24:

Everyone has the right to rest and leisure, including reasonable limitation of working hours and periodic holidays with pay.

مادده‌ی‌ ٢٥

١- هه‌موو که‌سێک مافی‌ ئاستێکی له ژیان هه‌یه بێ که‌م و زیادی له ته‌ندروستی و کامه‌رانی بۆ خۆی و بۆ خێزانه‌که‌ی به‌ له‌خۆگرتنی خواردن، پۆشاک، خانووبه‌ره‌، چاوه‌دێری‌ پزیشكی و خزمه‌تگوزاریه‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه پێویسه‌کان، وه‌ مافی پاراستنی ‌هه‌یه له‌ ڕوودانی بێكاری‌، نه‌خۆشی‌، په‌ککه‌وته‌یی، بێوه (‌ژنی /‌ پیاوی)‌، پیری‌‌ یا که‌م هێنانی تر  له‌ بواره‌کانی ژیان که‌ به‌ده‌ربن له توانای خۆی
٣- دایكایه‌تی‌ و منداڵی مافدارن به چاوه‌دێریی‌ و هاوکاری تایبه‌ت. هه‌موو منداڵان ئه‌گه‌ر له‌ چوار چێوه‌ی یان له ده‌ره‌وه‌ی هاوسه‌رگیری له‌ دایک بن، ده‌بێ چونیه‌ک سوود مه‌ند بن له پاراستنی کۆمه‌ڵایه‌تی

 

Article 25:

1.   Everyone has the right to a standard of living adequate for the health and well-being of himself and of his family, including food, clothing, housing and medical care and necessary social services, and the right to security in the event of unemployment, sickness, disability, widowhood, old age or other lack of livelihood in circumstances beyond his control.

2.
2. Motherhood and childhood are entitled to special care and assistance. All children, whether born in or out of wedlock, shall enjoy the same social protection.

مادده‌ی‌ ٢٦
١- هه‌موو که‌سێک مافی‌ خوێندنی هه‌یه. خوێندن ده‌بێ به‌ خۆرایی بێ لانی‌ كه‌م له‌ قۆناغی سه‌ره‌تایی‌‌ و بنه‌ره‌تی‌، خوێندنی‌ سه‌ره‌تایی‌ زۆره‌ ملێ یه. خوێندنی ته‌کنیکی و پیشه‌یی ‌‌ده‌بێ‌ بۆ هه‌موان له‌به‌ر ده‌ست دابێت،  خوێندنی‌ باڵا ده‌بێ‌ به‌یه‌کسانی به‌ ده‌ستی بهێندرێ بۆ هه‌مووان له‌‌سه‌ر بنه‌مای لێهاتویی
٢- خوێندن ده‌بێ‌ ئاراسته‌ بێ بۆ په‌ره‌پێدانی ته‌واوی كه‌سایه‌تی مرۆڤ و بۆ به هێزکردنی‌‌ ڕێزدانان له مافه‌كانی‌ مرۆڤ و ئازادی‌یه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كان. ده‌بێ‌ په‌ره‌ بدات به لێك تێگه‌یشتن‌،یه‌کتر قبووڵکردن ‌و دۆستایه‌تیی‌ نێوان ته‌واوی گه‌لان، گروپه نه‌ژادی یا ئایینیه‌کان، وه هه‌روه‌ها بۆ چالاکیه‌کانی‌ نه‌ته‌وه ‌یه‌كگرتووه‌كان بۆ درێژه‌دان به‌ ئاشتی‌
٣- دایك ‌و باب مافی له‌ پێشتریان هه‌یه بۆ هه‌ڵبژاردنی‌ جۆری‌ خوێندن که‌ ده‌درێته منداڵه‌کانیان

 

Article 26:

1.   Everyone has the right to education. Education shall be free, at least in the elementary and fundamental stages. Elementary education shall be compulsory. Technical and professional education shall be made generally available and higher education shall be equally accessible to all on the basis of merit.
2. Education shall be directed to the full development of the human personality and to the strengthening of respect for human rights and fundamental freedoms. It shall promote understanding, tolerance and friendship among all nations, racial or religious groups, and shall further the activities of the United Nations for the maintenance of peace.
3. Parents have a prior right to choose the kind of education that shall be given to their children.

 

مادده‌ی‌ ٢٧
١- هه‌موو که‌سێک مافی‌ هه‌یه به‌ ئازادانه به‌شدارکات له ژیانی‌ کلتوری له‌ کۆمه‌ڵدا، بۆ خۆشی وه‌رگرتن له هونه‌ره‌كان ‌و وه‌ بۆ پشکدان له ‌ پێشكه‌وتنی‌ زانستی و سووده‌کانی
٢- هه‌موو که‌سێک مافی‌ هه‌یه‌ له پاراستنی قازانجه‌‌ ماددی ‌‌و مه‌عنه‌و‌یه‌کانی که ئه‌نجام دێن له هه‌ر زانستێک، له‌ هه‌ر کام له‌و به‌رهه‌مه ئه‌ده‌بی یا هونه‌ریانه‌ی که‌ خۆی خاوه‌ن ئیمیتیازه

 

Article 27:

1.   Everyone has the right freely to participate in the cultural life of the community, to enjoy the arts and to share in scientific advancement and its benefits.

2.   Everyone has the right to the protection of the moral and material interests resulting from any scientific, literary or artistic production of which he is the author.

مادده‌ی‌ ٢٨
هه‌موو که‌سێک مافداره بۆ سیسته‌مێکی كۆمه‌ڵایه‌تی‌‌ و نێونه‌ته‌وه‌یی که‌ هه‌ر کام له‌‌و ماف یا ئازادیانه‌ی که‌ له‌‌م جاڕنامه‌یه‌ داڕێژراوه بتواندرێ تێیدا به‌دیبهێندرێ

 

Article 28:

Everyone is entitled to a social and international order in which the rights and freedoms set forth in this Declaration can be fully realized.

مادده‌ی‌ ٢٩
١- هه‌موو که‌سێک ئه‌رکه‌کانی ئه‌و کۆمه‌ڵگایه‌ی له‌‌سه‌ره‌ که ته‌نها له‌ودا به‌ ئازادی و به‌ته‌واوی گه‌‌شه‌سه‌ندی بۆ که‌سایه‌تی وی تێدا ده‌سته‌به‌ره
٢- له‌ جێبه‌جێکردنی ماف و ئازادیه‌کانی، هه‌‌موو که‌سێک ده‌بێ پابه‌ندی ئه‌و سنورداریانه‌ی که‌ یاسا دیاری کردوه بێ ته‌نها بۆ ئامانجی پاراستنی دان پێدانان و ڕێز لێنان بۆ‌ ماف و ئازادیه‌کانی که‌سانی تر وه‌یا گه‌یشتن به پێویستیه دادوه‌ریه‌کانی ڕه‌وشت، سیسته‌می گشتی وه خێر و خۆشی گشتی له‌ کۆمه‌ڵگای دیموکڕاتی دا

٣ – ئه‌م ماف و ئازادیانه‌ نابێ له‌ هیچ کێسێک پێچه‌وانه‌ی ئامانج و بنه‌ماکانی  نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان جێبه‌جێ بکرێت

Article 29:

1.   Everyone has duties to the community in which alone the free and full development of his personality is possible.

2. In the exercise of his rights and freedoms, everyone shall be subject only to such limitations as are determined by law solely for the purpose of securing due recognition and respect for the rights and freedoms of others and of meeting the just requirements of morality, public order and the general welfare in a democratic society.

3. These rights and freedoms may in no case be exercised contrary to the purposes and principles of the United Nations.

مادده‌ی ٣٠
هیچ شتێک له‌م چاڕنامه‌یه‌دا گونجاونیه وا لێکدرێته‌وه وه‌ک رێگه‌دان به هیچ ده‌وڵه‌تێک، گروپێک یان که‌سێک هیچ مافێکی پێدابێ بۆ به‌شداریکردن  له‌ هیچ چالاکیه‌ک یا هه‌ستان به‌ هیچ نواندنێک نیاز بووبێ به تێکدانی هیچ  کام له‌و ماف و ئازادیانه‌ی که‌ لێره‌دا ئاماژه‌ی پێکراوه‌

Article 30:

Nothing in this Declaration may be interpreted as implying for any State, group or person any right to engage in any activity or to perform any act aimed at the destruction of any of the rights and freedoms set forth herein.

وه‌رگێڕانی

خالید ئاسنگه‌ر